کنترل قیمت چیست و چه تاثیری بر اقتصاد در بلند مدت می تواند داشته باشد؟

کنترل قیمت ها، تعیین حداقل یا حداکثر قیمت قانونی کالاهای مشخص شده توسط دولت است. ازاین امر معمولا به عنوان ابزاری برای مداخله مستقیم دولت در اقتصاد، برای مدیریت مقرون به صرفه بودن کالاهای مشخص استفاده می شود.

مفهوم کنترل قیمت

دولت ها معمولا کنترل قیمت را بر روی اقلام ضروری و حیاتی همچون مواد غذایی یا انرژی اعمال می کنند. به کنترل قیمت که حداکثر قیمت را تعیین می کند سقف قیمت و به کنترل قیمتی که حداقل قیمت را تعیین می کند کف قیمت اطلاق می شود.

دو نکته مهم:

۱. کنترل قیمت ها در بهترین حالت تنها برای کوتاه مدت می تواند تاثیر گذار باشد.

۲. در طولانی مدت ، کنترل قیمت ها منجر به مشکلاتی از قبیل کمبود ، جیره بندی ، کیفیت پایین محصول و ایجاد بازار سیاه می شود.

در طولانی مدت ، کنترل قیمتها منجر به بروز مشکلاتی از قبیل کمبود و جیره بندی، وخیم شدن کیفیت محصول و بازارسیاه می شود، که در نتیجه تأمین کالاهای کنترل قیمت، به ناچار از طریق کانال های غیر رسمی صورت می پذیرد.

یک نمونه بارز از کنترل قیمت توسط دولت ایالات متحده امریکا در زمان نیکسون است. کنترل قیمت بنزین در آن زمان در نهایت به کمبود عرضه و صف های طولانی پمپ بنزین ها منجر شد.

مثال هایی از کنترل قیمت

کنترل اجاره بها نیز یکی دیگر از نمونه های بارز ناکارآمدی کنترل قیمت ها توسط دولت است. سیاست های کنترل نرخ اجاره مسکن بصورت گسترده ای در شهر نیویورک برای کمک به شهروندان در عرضه مسکن استیجاری ارزان قیمت، اعمال شد. با این حال تاثیر واقعی این کار در بازار مسکن، کاهش عرضه مسکن و در نتیجه آن بالا رفتن اجاره بها بود.

کنترل اجاره بها تاثیر مستقیمی در دلسرد کردن کارآفرینان و شاغلین حاضر در امور املاک و مستغلات دارد. این وضعیت عرضه مسکن را با مشکل روبرو می سازد و موجب می شود تا مسکن استیجاری کمتری در مقایسه با عرضه بازار آزاد وجود داشته باشد. همچنین نرخ کنترل شده اجاره بها صاحب خانه ها را از انجام هزینه های لازم برای حفظ یا بهبود ملک استیجاری منصرف کرده و منجر به وخامت کیفیت مسکن اجاره ای می شود.

منتقدان کنترل قیمت

کنترل قیمت ها توسط دولت ممکن است با اهداف متعالی اعمال شوند. اما در عمل فاقد کارایی لازم هستند. تلاش برای کنترل قیمت ها نمی تواند در مدت زمان قابل توجهی بر بازوی پر توان عرضه و تقاضای اقتصادی غلبه کند.هنگامی که قیمت ها توسط  بازار آزاد تعیین می شوند ، قیمت ها برای حفظ تعادل بین عرضه و تقاضا تغییر می کنند. با این حال ، هنگامی که دولت کنترل قیمت را تحمیل می کند – دقیقاً به دلیل آن که از پذیرش قیمت تعادلی بازار آزاد خودداری می کند – نتیجه نهایی ایجاد تقاضای بیش از حد در مورد سقف قیمت یا افزایش عرضه در مورد کف قیمت ها است.

بازهم به یاد آوری کنترل قیمت بنزین در دهه ۷۰ میلادی در امریکا به عنوان یک نمونه کلاسیک می پردازیم. هیچ کدام از تلاش های دولت نتوانست واقعیت اساسی اقتصادی امریکا را در آن برهه تغییر دهد. این واقعیت که تولید کنندگان بنزین تنها به عرضه محدود آن با نرخ تعیین شده از سوی دولت رغبت نشان می دادند؛ که نتیجه نهایی آن کمبود شدید عرضه بنزین بود.

آگوست 6, 2019

۰ پاسخ در "کنترل قیمت چیست و چه تاثیری بر اقتصاد در بلند مدت می تواند داشته باشد؟"

ارسال یک پیغام

کلیه حقوق این سایت متعلق به گروه نرم افزاری بامداد می باشد. آدرس: تهران، سهروردی شمالی، بالاتر از بهشتی پلاک 541 تلفن: 88522294-88522416